الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
55
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) خطّابى در شرح بر سنن ابى داود كوشيده است حديثى را بيابد كه احاديث عرض حديث بر كتاب خدا را نفى كند و اين حديث را يافته كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : « هرگز نيابم كسى از شما را كه بر جايگاهش تكيه مىزند و وقتى اوامر و نواهى من به او مىرسد ؛ مىگويد : نمىدانيم و ما از آنچه كه در كتاب خدا يافتهايم ، پيروى مىكنيم » . وى در شرح اين حديث نوشته است : « اين حديث دلالت دارد بر اين كه عرضهء احاديث بر كتاب خدا لازم نيست و هر چيزى كه از رسول الله باشد بنفسه حجّت است و آنچه را كه بعضى روايت كردهاند كه پيغمبر فرموده است : « اگر حديثى براى شما نقل شد ، آن را بر كتاب خداوند عرضه كنيد ، اگر موافق كتاب خدا بود ، آن را قبول كنيد ؛ و الا باطل است » هيچ سندى ندارد و زكريا ساجى از يحيى بن معين نقل كرده است كه : « اين حديث را زنادقه جعل كردهاند » . « 1 » ( 2 ) علامهء محقق سيد مهدى روحانى در كتاب بحوث مع اهل السنّة و السلفيه اين موضوع را بحث كرده است و نتيجه گرفته است كه : « اين احاديث - يعنى احاديث عرضهء حديث بر كتاب خدا - ناظر به قبول موافق و ردّ مخالف است ؛ اما آنچه كه موافق يا مخالف كتاب خدا نيست ، تحت مجموعهء حجيّت اخبار باقى مىماند و نبودن معناى حديث فوق در كتاب خدا دليل بر مخالفت اين حديث با كتاب خدا نيست . ( 3 ) 2 - ما بايد با اعتماد بر قرآن كريم ، شخصيت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله را كه والاترين انسانى است كه روى كرهء زمين وجود داشته و دارد ؛ تعريف كنيم . او متّصف به فضل و كمال و به دور از هر عيب و نقصى مىباشد و حتى خداوند او را به عنوان اسوه و الگوى مطلق معرفى كرده است : « لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ » . « 2 » او همان گونه است كه امام هادى عليه السّلام او را در زيارت جامعه معرفى مىكند : « عصمكم الله من الزلل و آمنكم من الفتن و طهركم من الدنس و اذهب عنكم الرجس و طهركم تطهيرا » ؛ خداوند شما را از لغزشها مصون نگاه داشت و از فتنهها ايمنى بخشيد و از پليدىها پاك گرداند و زشتىها را از شما دور كرد و شما را تطهير كرد . ( 4 ) او معصوم است و از هر عيب و نقص و آفتى كه باعث نفرت مردم گردد ، پاك است . هيچ تشتت يا ضعفى در اعمالش ديده نمىشود و هيچ تناقض يا سخافت در اقوالش مشاهده
--> ( 1 ) . به نقل از عون العبود فى شرح سنن ابى داود ، ج 4 ، ص 329 . ( 2 ) . ممتحنه ( 60 ) ، 6 .